2025 წლის ივნისში ტურისტმა, რომელიც თბილისში პირველად იყო, ქალაქის Reddit-ის საზოგადოებაში იკითხა, რატომ დადის ქუჩებში ამდენი მანქანა ბამპერის გარეშე. კითხვას 128 ხმა და 36 კომენტარი აქვს. ყველაზე მეტი ხმა ამ პასუხმა მიიღო:

Most of the cars come from the secondary market of USA. Many of them are damaged and currently undergoing repairs. Sometimes, people drive these cars while they are still missing parts.

მანქანების უმეტესობა აშშ-ის მეორადი ბაზრიდან შემოდის. ბევრი მათგანი დაზიანებულია და ახლა რემონტშია. ზოგჯერ ამ მანქანებით მაშინაც დადიან, როცა ნაწილები ჯერ კიდევ აკლია.

Reddit-ის მომხმარებელი, 2025 წლის ივნისი

ყველა დაზიანებულ მანქანას არ აღადგენენ. ნაწილს შლიან და ნაწილ-ნაწილ ყიდიან. ადგილებს, სადაც ასეთი ნაწილებით ვაჭრობენ, თბილისში „დაშლილებს“ ეძახიან.

ამ სტატიაში დაწვრილებით მოგიყვებით, საიდან შემოდის საქართველოში დასაშლელი მანქანები, რომელ მოდელებს შლიან ყველაზე ხშირად, როგორ მუშაობს დაშლილები, სად ყიდულობენ მეორად ნაწილებს და რა იცვლება გამყიდველებისა და მყიდველებისთვის 2026 წელს.

საიდან შემოდის დასაშლელი მანქანები

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2025 წელს ქვეყანაში 240 359 მსუბუქი ავტომობილი შემოიტანეს. მათგან 189 839 აშშ-დან ჩამოიყვანეს — ეს თითქმის ყოველი ხუთიდან ოთხი მანქანაა.

აშშ-დან დაზიანებული მანქანები საქართველოში 2006 წლიდან შემოდის. მათ უმეტესობას ამერიკული სადაზღვევო კომპანიები ყიდის. ავარიის, წყალდიდობის ან ქურდობის შემდეგ კომპანია მფლობელს ანაზღაურებას უხდის, მანქანას კი აუქციონზე გამოიტანს. TBC Capital-ის ანალიტიკოსის ანდრო ტვალიაშვილის თქმით, ამ მანქანებიდან საქართველო ძირითად შემოსავალს მათი შეკეთებით იღებს. Investor.ge-სთვის მან თქვა:

The major value-add Georgia has to offer is the renewal and servicing of these vehicles.

მთავარი, რასაც საქართველო ამ მანქანების ღირებულებას მატებს, მათი აღდგენა და მომსახურებაა.

ანდრო ტვალიაშვილი, TBC Capital, Georgia Today-ის ციტირებით, 2023 წლის თებერვალი

შეკეთებული მანქანების ნაწილი ქვეყანაში რჩება, ნაწილს კი საზღვარგარეთ ყიდიან. 2025 წელს საქართველოდან 111 265 მსუბუქი ავტომობილი გაიყვანეს. ქვეყანას საკუთარი ავტომწარმოებლობა არ აქვს, ამიტომ მთელი ეს გატანა შემოტანილი მანქანების გადაყიდვაა. ამაზე უფრო დაწვრილებით — სტატიაში რუსთავის ავტობაზრობის შესახებ.

შემოყვანილი მანქანა ან უნდა განბაჟდეს, ან ქვეყნიდან გავიდეს. განუბაჟებელი მანქანის ნაწილებად გაყიდვა დაუშვებელია. რა მოხდება, თუ განუბაჟებელ მანქანას დაშლიან? 2022 წლის აპრილში ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა ორი პირი დააკავა. გამოძიების ვერსიით, 2019–2021 წლებში მათ 325 მანქანა შემოიყვანეს, არ განაბაჟეს, დაშალეს და ნაწილები გაყიდეს. სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის მიყენებული ზიანი გამოძიებამ 1 474 921 ლარად შეაფასა. ბრალდებულებს 11-დან 15 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ემუქრებოდათ, იტყობინებოდა ინტერნეტგაზეთი „ნეტგაზეთი“.

რომელ მანქანებს შლიან

განცხადებების საიტ myparts.ge-ზე ნაწილებად გასაყიდი მანქანებისთვის ცალკე განყოფილებაა. 2026 წლის 23 სექტემბერს მასში 1 045 გამყიდველის 3 589 განცხადება იყო. განცხადებების 77% თბილისიდანაა, 156 — ქუთაისიდან.

დიაგრამაზე — დასაშლელ მანქანებს შორის ყველაზე გავრცელებული მარკები.

დასაშლელი მანქანების განცხადებები myparts.ge-ზე მარკების მიხედვით

დასაშლელი მანქანების განცხადებების რაოდენობა მარკების მიხედვით, 2026 წლის 23 სექტემბერი. მონაცემები: myparts.ge

მოდელებს შორის ყველაზე მეტი განცხადება Toyota Camry-ზეა — 96. შემდეგ ადგილებზეა Toyota RAV4 — 80, BMW X5 — 60, Hyundai Elantra — 53 და Tesla Model 3 — 47. Ford Escape-სა და Subaru Outback-ს 46-46 განცხადება აქვს, Hyundai Sonata-ს — 45, Toyota Prius-ს — 42.

დასაშლელი მანქანები უფრო ახალია, ვიდრე ის მანქანები, რომლებიც საქართველოს გზებზე დადის. მათი ნახევარი 2018 წელს ან უფრო გვიან არის გამოშვებული, 38% — 2020 წელს ან უფრო გვიან. 2010 წლამდე გამოშვებული მანქანა 3 589-დან მხოლოდ 415-ია. ქვეყანაში აღრიცხვაზე მყოფი ავტომობილების 80%-ზე მეტი ათ წელზე ძველია. ამაზე უფრო დაწვრილებით — სტატიაში იმის შესახებ, თუ რა მანქანები დადის საქართველოში.

როგორ მუშაობს დაშლილები საქართველოში

მანქანის დასაშლელად კანონიერი გზა ხუთი ნაბიჯისგან შედგება. ის უნდა იყიდონ, განაბაჟონ, აღრიცხვაზე აიყვანონ, აღრიცხვიდან მოხსნან და მხოლოდ ამის შემდეგ დაშალონ. ეს წესი ასე აღწერა საქართველოს ავტოიმპორტიორთა ასოციაციის დამფუძნებელმა ალექსი ნონიაძემ „კომერსანტის“ ეთერში 2023 წლის მაისში. მისი თქმით, ნაწილების გამყიდველებისთვის თავად მანქანა მხოლოდ ნედლეულია:

იმ იმპორტიორებისთვის, რომლებიც მეორადი ავტონაწილების ბაზარზე მუშაობენ, ავტომობილი არის შუალედური პროდუქტი, საბოლოო პროდუქტი არის ავტონაწილები.

ალექსი ნონიაძე, საქართველოს ავტოიმპორტიორთა ასოციაცია, „კომერსანტი“, 2023 წლის მაისი

მთლიან მანქანას აქციზით, როგორც ავტომობილს, აბაჟებენ. იმისთვის, რომ ნაწილების კოდით შემოიტანონ, მანქანას ჯერ კიდევ საზღვარგარეთ ჭრიან. ნონიაძის თქმით, ეს ერთ მანქანაზე 400–600 დოლარამდე ჯდება. ასოციაცია სთავაზობდა, იმპორტიორს დეკლარაციაში შეეძლოს მონიშნოს, რომ მანქანა დასაშლელად შემოდის, და მასზე აქციზის ნაცვლად დღგ გადაიხადოს, როგორც ნაწილებზე. ასოციაციის გათვლით, ეს თითო მანქანაზე დაახლოებით 1 000 ლარს დაზოგავდა.

საზღვარგარეთ დაჭრილი მანქანები თავად დაშლილებშიც ჩანს. 2026 წლის მარტში ისინი თბილისის ერთ-ერთ დაშლილში აჩვენა რუსულენოვანი YouTube-არხის „Авто из США, Авто из Грузии и ОАЭ“ („მანქანები აშშ-დან, საქართველოდან და არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან“) ავტორმა. ის თავადაც ჩამოჰყავს მანქანები აშშ-დან:

Они не завозятся как целая машина. Они проходят по документам как запчасти.

ისინი მთლიან მანქანად არ შემოდის. დოკუმენტებით ნაწილებად გადიან.

არხი „Авто из США, Авто из Грузии и ОАЭ“, 2026 წლის მარტი

დაშლილებში გამყიდველები ცალკეულ მარკებზე არიან სპეციალიზებული. არხის „Авто из США, Авто из Грузии и ОАЭ“ იმავე ვიდეოში ჩანს წერტილი, სადაც მხოლოდ Subaru-ს შლიან, და ცალკე წერტილი ძველი Nissan-ებისთვის. 2023 წლის მაისში ელიავას ბაზრობა გადაიღო დმიტრიმ, YouTube-არხ BillAvto-ს ავტორმა. მისი გუნდი მანქანების ყიდვაში ეხმარება საქართველოსა და აშშ-ში. დმიტრის თქმით, Toyota Camry-სთვის მთელი რიგია გამოყოფილი, Hyundai Elantra-ს ნაწილებით კი მხოლოდ ორი გამყიდველი ვაჭრობს. Elantra-ს ერთი წვრილმანი ნაწილი მას მთელ ქალაქში უწევდა ძებნა.

ფასები მან საკუთარ შენაძენებზე აჩვენა 2019 წლის Hyundai Elantra-სთვის. ტაივანური წარმოების არაორიგინალური კარი 400 ლარი ღირდა, ორიგინალური — 800 ლარი, უკანა ფრთა — 1 000 ლარი. ფრთის ძარიდან ამოჭრისთვის გამყიდველს დაახლოებით 100 ლარი დამატებით გადაუხადეს. ვიდეოში ჩანს, როგორ კეთდება ეს: ფრთის კონტურზე შედუღების წერტილებს ბურღავენ, საჭიროების შემთხვევაში კი საჭრელით ჭრიან.

ბაზარზე ყველაზე მეტად ძარის ნაწილებს სთავაზობენ. myparts.ge-ზე მეორადი ნაწილების განცხადებების თითქმის ნახევარი ძარის ნაწილებზეა: 44 354-დან 20 081. ძრავის ნაწილებზე 6 014 განცხადებაა, სავალი ნაწილისა და საჭის მართვის ნაწილებზე — 4 925. რაც არ იყიდება, დაშლილებში არ ინახავენ. არხის „Авто из США, Авто из Грузии и ОАЭ“ ავტორის თქმით, წვრილმან ნაწილებს ყრიან, ძველ მანქანებს კი ჯართად აბარებენ: „აქ ბევრი რამ იყო დაგროვებული, მაგრამ ყველაფერი გაასუფთავეს. ყველა მანქანა გაიტანეს და ჯართად ჩააბარეს“.

2026 წელს დასაშლელი მანქანები ნაკლებია. „ძალიან ცოტა მანქანაა“, — ამბობს იმავე არხის ავტორი მარტის ვიდეოში. მიზეზებს ის არ ასახელებს. სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2026 წლის იანვარ–ივლისში საქართველოში 9,6%-ით ნაკლები მსუბუქი ავტომობილი შემოიტანეს, ვიდრე 2025 წლის იმავე თვეებში.

სად ყიდულობენ მეორად ნაწილებს

მეორად ნაწილებს ყიდიან ელიავას ბაზრობაზე, თბილისის დიდუბის რაიონში, აგლაძისა და ხოშარაულის ქუჩებთან. ბაზრობა 1995 წელს გაიხსნა და მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე 15 ჰექტარს იკავებს. ავტონაწილების გარდა, იქ ყიდიან სამშენებლო მასალებს, ხელსაწყოებს და სანტექნიკას. ბაზრობის ერთ-ერთი მფლობელის, ალეკო კახიანის შეფასებით, ბაზრობაზე და მის გარშემო ყოველდღიურად დაახლოებით 15 000 ადამიანი მუშაობს. ამის შესახებ 2019 წელს წერდა გამოცემა Chai Khana.

დაშლილები თბილისის სხვა უბნებშიც არის: ქვემო ისანში, ფეიქრების ქუჩაზე და დიღომში, ავტობაზრობის გვერდით. 2008 წლიდან ფორუმ forum.ge-ის მონაწილეები გამყიდველების მისამართებსა და ტელეფონებს აქვეყნებენ თემაში „მეორადი ავტონაწილები, ე.წ. დაშლილები“. თემაში 147 გვერდია. იქ ფასებზე საჩივრებიც გვხვდება:

არაადეკვატური ფასები აქვთ ტიპებს, 400 ლარს ამორტიზატორში მეუბნებიან და ახალი ღირს 400 ჩამოტანიან ყველაფრიანა და რა მუღამიაქ ვერ ვხვდები :/ ბამპერის სამაგრები ვაფშე ჩამოტანაზე ძვირი

forum.ge-ის მონაწილე Mitsubishi Lancer-ის ნაწილების შესახებ, 2019 წლის ივნისი

2025 წლის ივლისში მოგზაურს, რომელიც Skoda Octavia-სთვის ნაწილებს ეძებდა, Reddit-ის საზოგადოებაში ასე უპასუხეს:

its a bunch of no name stores selling scrap parts, u will need to find store that sell skoda parts and see if they have what u need. ask around for directions

ეს უამრავი პატარა მაღაზიაა აბრების გარეშე, სადაც დაშლილი მანქანების ნაწილებს ყიდიან. უნდა იპოვო ის, ვინც Skoda-ს ნაწილებით ვაჭრობს, და ნახო, აქვთ თუ არა რაც გჭირდება. გზა ადგილობრივებს ჰკითხე.

Reddit-ის მომხმარებელი, 2025 წლის ივლისი

ნაწილებს ინტერნეტითაც ეძებენ. 2026 წლის 23 სექტემბერს myparts.ge-ზე ავტონაწილების 129 431 განცხადება იყო, მათგან 44 354 — მეორად ნაწილებზე. ძიებაში ცალკე ფილტრია „გარანტიით“.

რა იცვლება დაშლილებისთვის 2026 წელს

ჩამოწერილი მანქანების ნაწილებით ვაჭრობის წესები თბილისში 2020 წელს მიიღეს, მოქმედება კი მხოლოდ 2026 წელს დაიწყეს.

2020 წლის 28 თებერვალს თბილისის საკრებულომ №54-35 დადგენილება მიიღო. ის ეხება მეორად საბურავებს, ჯართს, ექსპლუატაციიდან გამოსულ სატრანსპორტო საშუალებებსა და მათ ნაწილებს, ადვილად აალებად და ამტვერებად მასალებს. მათი გაყიდვა აკრძალულია ქალაქის საცხოვრებელ, სარეკრეაციო, სატრანსპორტო და ზოგიერთ სხვა ზონაში. იქ, სადაც ვაჭრობა დაშვებულია, მისი წარმოება შეიძლება მხოლოდ კედლებითა და სახურავით აღჭურვილ შენობაში ან შემოღობილ ტერიტორიაზე მყარი საფარით. ეს საჭიროა იმისთვის, რომ მანქანებიდან და ნაწილებიდან გამოჟონილი ნივთიერებები ნიადაგში არ მოხვდეს. ასე გადმოსცემს დადგენილებას პორტალი droa.ge.

წესების ამოქმედება რამდენჯერმე გადაიდო: ჯერ 2024 წლის 1 იანვრამდე, შემდეგ 2025 წლამდე. 2024 წლის ნოემბერში თბილისის მერმა კახა კალაძემ ვადა კიდევ ერთი წლით, 2026 წლის 1 იანვრამდე გადაწია. მისი თქმით, გამყიდველები ახალი მოთხოვნებისთვის მზად არ იყვნენ. ამის შესახებ იტყობინებოდა სააგენტო Accent News.

2025 წლის ნოემბერში მუნიციპალურმა ინსპექციამ გამოცემა BPN-ს დაუდასტურა, რომ წესები 2026 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედდება. ელიავას ბაზრობა იმ ზონაშია, სადაც ვაჭრობა დაშვებულია. ის ძველ ადგილზე დარჩება, მაგრამ გამყიდველებს დადგენილების მოთხოვნების შესრულება მოუწევთ. ინსპექციის მონაცემებით, წესები 14-ზე მეტ მსხვილ ტერიტორიას ეხება. მათზე 10 000-მდე მცირე და 1 500-ზე მეტი საშუალო მეწარმე მუშაობს, წერს BPN.

ერთ-ერთი ბაზრობა შესაძლოა საერთოდ გაქრეს. 2026 წლის მარტში კომპანია „რეალ ინვესტმა“ გარემოზე ზემოქმედების შეფასებაზე წარადგინა საცხოვრებელი უბნის პროექტი „ისნის დაშლილების“ ბაზრობის ადგილზე, ქეთევან წამებულის გამზირზე N71-ში. ნაკვეთი 17,5 ჰექტარს იკავებს. მოიჯარეების ნაწილთან ხელშეკრულებები უკვე დასრულდა, დანარჩენებთან მათ ეტაპობრივად შეწყვეტენ. ბაზრობის ჩრდილოეთ ნაწილს, ქეთევან დედოფლის გამზირის მხარეს, ბოლოს გაათავისუფლებენ, იტყობინება „კომერსანტი“.

ამ წესების დარღვევისთვის ჯარიმები გათვალისწინებულია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 152⁴ მუხლით. 2026 წლის 1 იანვრიდან ისინი ხუთჯერ გაიზარდა. მანამდე ჯარიმები 500-დან 6 000 ლარამდე იყო, იტყობინებოდა სააგენტო „ნოვოსტი-გრუზია“. ცხრილში — ახლა მოქმედი ჯარიმები.

დარღვევა ფიზიკური პირი იურიდიული პირი
ვაჭრობა იქ, სადაც ის აკრძალულია 2 500 ლარი 5 000 ლარი
იგივე, განმეორებით 5 000 ლარი 15 000 ლარი
იგივე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონაში 5 000 ლარი 10 000 ლარი
იგივე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონაში, განმეორებით 10 000 ლარი 30 000 ლარი
შენახვისა და გაყიდვის წესების დარღვევა დაშვებულ ადგილზე 1 000 ლარი 2 500 ლარი
იგივე, განმეორებით 2 500 ლარი 5 000 ლარი

ჯერჯერობით ეს ჯარიმები მხოლოდ თბილისში მოქმედებს. 2026 წლის 1 ოქტომბრიდან ისინი ქვეყნის ყველა მუნიციპალიტეტში ამოქმედდება. ეს გათვალისწინებულია 2026 წლის 28 აპრილის №1523 კანონით. ადგილებს, სადაც ვაჭრობა დაშვებულია, თითოეული მუნიციპალიტეტის საკრებულო განსაზღვრავს.

თავად ჩამოწერილი მანქანების უტილიზაციის წესი საქართველოში ჯერ არ არსებობს. „ნარჩენების მართვის კოდექსის“ მიხედვით ტექნიკური რეგლამენტები მიღებულია ბატარეებზე და აკუმულატორებზე, საბურავებზე, ელექტრონიკასა და ნარჩენ ზეთებზე, ჩამოწერილ ავტომობილებზე კი ჯერ არა. 2025 წლის ნოემბერში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ ასეთი რეგლამენტი ავტოიმპორტიორებთან პირველად განიხილა. მინისტრის მოადგილემ სოლომონ პავლიაშვილმა ჩამოწერილი მანქანების ნარჩენების მართვას „ერთ-ერთი გამოწვევა“ უწოდა. მან პირობა დადო, რომ რეგლამენტის მიღებამდე მას ბიზნესთან შეათანხმებენ. ამის შესახებ სამინისტროს პრესსამსახური იტყობინება.

მეორადი ნაწილების მყიდველის უფლებები

საქართველოში ყიდვის ზოგადი წესები დადგენილია „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონით, რომელიც 2022 წლის 1 ივნისიდან მოქმედებს. ახალი ნივთის ხარისხზე პრეტენზიის წარდგენა მყიდველს ორი წლის განმავლობაში შეუძლია. თუ ნაკლი პირველ ექვს თვეში აღმოჩნდა, იმის მტკიცება, რომ გაყიდვისას ის არ არსებობდა, გამყიდველს ევალება.

მეორად ნივთებზე ორწლიანი ვადა არ ვრცელდება. კანონის მე-20 მუხლის მიხედვით, ამ შემთხვევაში გამყიდველის პასუხისმგებლობა მხარეთა შეთანხმებაზეა დამოკიდებული.

თუ ნაწილი დისტანციურად, მაგალითად ინტერნეტით მიწოდებით, ან მაღაზიის გარეთ იყიდეთ, მისი დაბრუნება 14 დღის განმავლობაში მიზეზის მითითების გარეშე შეიძლება. მაღაზიაში შეძენილ ნივთებზე ეს უფლება არ ვრცელდება.

ხშირად დასმული კითხვები

რა არის „დაშლილები“? ასე ეძახიან საქართველოში ავტომობილების დაშლის ადგილებსა და მაღაზიებს, სადაც დაშლილი მანქანების ნაწილებს ყიდიან.

სად შეიძლება თბილისში მეორადი ავტონაწილის ყიდვა? ელიავას ბაზრობაზე დიდუბეში, ქვემო ისანში, ფეიქრების ქუჩაზე და დიღომში, ავტობაზრობის გვერდით. ინტერნეტით ნაწილებს myparts.ge-ზე ეძებენ: იქ მეორად ნაწილებზე 44 000-ზე მეტი განცხადებაა.

რატომ დადის თბილისში ამდენი მანქანა ბამპერის გარეშე? საქართველოში შემოყვანილი მსუბუქი მანქანების თითქმის ყოველი ხუთიდან ოთხი აშშ-დან შემოდის, ძირითადად სადაზღვევო აუქციონებიდან, სადაც ავარიის შემდეგ მანქანებს ყიდიან. ზოგიერთი მათგანით რემონტის დასრულებამდე დადიან.

აქვს თუ არა მეორად ავტონაწილს გარანტია? მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გამყიდველთან ამაზე შეთანხმდით. მეორად ნივთებზე პრეტენზიის ორწლიანი ვადა არ ვრცელდება. myparts.ge-ზე გარანტიიანი განცხადებების პოვნა ცალკე ფილტრით შეიძლება.

შეიძლება თუ არა ინტერნეტით ნაყიდი ნაწილის დაბრუნება? შეიძლება, 14 კალენდარული დღის განმავლობაში და მიზეზის მითითების გარეშე. ეს უფლება კანონით დისტანციური შესყიდვებისთვისაა გათვალისწინებული. მაღაზიაში შეძენილ ნივთებზე ის არ ვრცელდება.

რა ჯარიმაა ნაწილების დაუშვებელ ადგილას გაყიდვისთვის? 2 500 ლარი ფიზიკური პირისთვის და 5 000 ლარი კომპანიისთვის, განმეორებით დარღვევისას — 5 000 და 15 000 ლარი. 2026 წლის 1 ოქტომბრიდან ეს ჯარიმები მთელ საქართველოში ამოქმედდება და არა მხოლოდ თბილისში.

როგორ ახდენენ საქართველოში ჩამოწერილი მანქანების უტილიზაციას? ერთიანი წესი ჯერ არ არსებობს. ჩამოწერილი ავტომობილების უტილიზაციის ტექნიკური რეგლამენტი მიღებული არ არის, გარემოს დაცვის სამინისტრომ მისი განხილვა იმპორტიორებთან 2025 წლის ნოემბერში დაიწყო.

მანქანის ოფისიდან წაყვანა საჭირო არ არის: მიწოდებით მას თბილისის ნებისმიერ წერტილში დაახლოებით ნახევარ საათში მოგიყვანენ და ისევე წაიყვანენ. მოდელის არჩევა შეგიძლიათ ავტოპარკში.

მისწერეთ კონსიერჟს WhatsApp-ში ან Telegram-ში ნომერზე +995 557 437 034 ან concierge@autohub.ge, დაასახელეთ მოდელი და თარიღები, დოკუმენტებსა და დეპოზიტს მანქანის მიწოდებამდე შეამოწმებენ.

გარეკანის ფოტო: მანქანა წინა ბამპერის გარეშე გორში, 2018 წლის მაისი. Tiia Monto, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0