საქართველოს რომელი უღელტეხილები იკეტება ზამთარში და როდის იხსნება

2026 წლის 4 ოქტომბერს თუშეთის გზაზე თოვლი მოვიდა და საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა აბანოს უღელტეხილზე აკრძალა ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა. ოთხი დღის შემდეგ გზა ისევ გაიხსნა, ოღონდ მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებისთვის. შარშან ასეთი შეფერხებები 6 ნოემბრამდე გრძელდებოდა, შემდეგ კი გზა ზაფხულამდე დაიკეტა.

ამ სტატიაში დეტალურად მოგიყვებით, საქართველოს რომელი მთის გზები იკეტება ზამთარში, როდის გაიხსნა ისინი 2026 წლის გაზაფხულზე, რა ხდება ყაზბეგის გზაზე და როდის დასრულდება ჯვრის უღელტეხილის ქვეშ გვირაბიანი ახალი გზა.

როგორ კეტავენ მთის გზებს

საქართველოში გზების დაკეტვის შესახებ ინფორმაციას ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი ავრცელებს. ყოველი შეზღუდვისა და მოძრაობის აღდგენის შესახებ დეპარტამენტი წერს თავისი საიტის შეზღუდვების გვერდზე. შეტყობინებები ქართულად ქვეყნდება, მონაკვეთები კი გზის კილომეტრებით არის მითითებული. ზვავსაშიშ მონაკვეთებზე შეტყობინებებში მითითებულია გარემოს ეროვნული სააგენტოს შეფასება.

გზას იშვიათად კეტავენ ერთბაშად. როგორც წესი, ჯერ მისაბმელიანი და ნახევრადმისაბმელიანი სატვირთოების მოძრაობას კრძალავენ, შემდეგ მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებს ატარებენ და მხოლოდ ამის შემდეგ კეტავენ მონაკვეთს ყველასთვის. შეტყობინებების ფორმულირებები მეორდება და მათი მიხედვით შეიძლება გაიგოთ, გაივლის თუ არა მსუბუქი ავტომობილი.

დაკეტვებისგან დამოუკიდებლად მოქმედებს ზამთრის საბურავების წესი. 1 დეკემბრიდან 1 მარტამდე მთავრობის №526 დადგენილებაში ჩამოთვლილ მონაკვეთებზე, მათ შორის ამ სტატიის ყველა გზაზე, საჭიროა საბურავები, რომელთა გვერდზე ფიფქის ნიშანია. მოთხოვნები და ჯარიმები დეტალურად განხილულია სტატიაში ზამთრის საბურავების შესახებ.

ჯვრის უღელტეხილი: ყაზბეგის გზა ზამთარში

ჯვრის უღელტეხილი ზღვის დონიდან 2379 მეტრზეა. მასზე გადის საქართველოს სამხედრო გზა თბილისიდან სტეფანწმინდისკენ (ყაზბეგი) და ზემო ლარსში რუსეთის საზღვრისკენ. მოძრაობას ყველაზე ხშირად გუდაურიდან სოფელ კობამდე, 93-ე და 107-ე კილომეტრებს შორის აჩერებენ. აქ ფერდობებიდან ზვავები ჩამოდის და ავტომობილები ამ მონაკვეთს ბეტონის ზვავდამცავი გალერეებით გადიან.

გალერეა საქართველოს სამხედრო გზაზე, 2020 წლის იანვარი. ფოტო: Robot8A, Wikimedia Commons

2026 წლის იანვრიდან აპრილამდე დეპარტამენტმა 13-ჯერ გამოაცხადა, რომ გუდაური–კობის მონაკვეთზე ყველა სახის ავტოტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია. ფურებისთვის გზა კიდევ უფრო ხშირად იკეტებოდა. 13-დან 12 შემთხვევაში მიზეზი ზვავსაშიშროების მაღალი დონე იყო, ერთში კი ქარბუქი და შეზღუდული ხილვადობა. ყველაზე ხანგრძლივი დაკეტვა თითქმის ოთხ დღე-ღამეს გაგრძელდა: მოძრაობა 26 თებერვალს დღისით აიკრძალა, მსუბუქი ავტომობილები კი მხოლოდ 2 მარტს გაატარეს.

თავად კურორტი გუდაური ამ მონაკვეთამდეა, ამიტომ ასეთ დღეებში თბილისიდან იქამდე ჩასვლა, როგორც წესი, შესაძლებელია. მლეთა–გუდაურის მონაკვეთზე ამ დროს ჩვეულებრივ გაუჩერებლად გავლის რეჟიმი მოქმედებს. გამონაკლისი 2026 წლის 27 თებერვალი იყო: მაშინ ზვავსაშიშროების გამო დაიკეტა მთელი მონაკვეთი მლეთიდან კობამდე, გუდაურამდე კი ავტომობილები ისევ 28 თებერვლის დილით გაატარეს.

როცა უღელტეხილი დაკეტილია, ფურები ზემო ლარსის საზღვრამდე ვერ აღწევენ. 2025 წლის თებერვალში საქართველოში ცუდი ამინდის გამო ლარსის გზა ზედიზედ ექვსი დღე-ღამე იყო დაკეტილი და, Sputnik სომხეთის ცნობით, რიგში ორნახევარ ათასზე მეტი სატვირთო იდგა.

«Всего в очереди, по последним данным, зарегистрированы 2542 фуры из разных стран».

„ბოლო მონაცემებით, რიგში სულ სხვადასხვა ქვეყნის 2542 ფურაა რეგისტრირებული“.

Sputnik სომხეთი, 2025 წლის 22 თებერვალი

ქვეშეთი–კობი: ახალ გზას 2028 წლის ბოლოსთვის გვპირდებიან

2021 წლის სექტემბრიდან სოფელ ქვეშეთიდან კობამდე ზვავსაშიში მონაკვეთის გვერდის ავლით ახალი გზა შენდება. დეპარტამენტის შეტყობინებებში ნათქვამია, რომ მისი გახსნის შემდეგ კობის მიმართულებით მოძრაობის ზამთარში შეზღუდვა საჭირო აღარ იქნება. 2026 წლის 5 ოქტომბრის მდგომარეობით, საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მონაცემებით, პროექტი მოიცავს 23 კილომეტრიან ორზოლიან გზას, ხუთ გვირაბსა და ხუთ ახალ ხიდს. 9 კილომეტრიანი მთავარი გვირაბი უკვე გაჭრილია და მასში ელექტრომექანიკური სისტემები ეწყობა. პროექტის ერთ-ერთი ყველაზე რთული ნაგებობა ხეობის ფსკერიდან 166 მეტრი სიმაღლის თაღოვანი ხიდია, რომლის თაღის ორი ნაწილის შეერთება ოქტომბრის ბოლოსთვის იგეგმება. პროექტის ღირებულება 1,2 მილიარდი ლარია და მას სახელმწიფო ბიუჯეტი, აზიის განვითარების ბანკი და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი აფინანსებს. კონტრაქტორი, Sputnik საქართველოს ცნობით, ჩინური კომპანია China Railway 23rd Bureau Group-ია.

გახსნის ვადა რამდენჯერმე გადაიწია. 2025 წლის სექტემბერში ინფრასტრუქტურის მინისტრი რევაზ სოხაძე ამბობდა, რომ გუდაურამდე მონაკვეთი 2026 წლის დასაწყისში გაიხსნებოდა, მთელი გზა კი 2027 წლის დასაწყისში. 2026 წლის აგვისტოში მან სხვა ვადა დაასახელა.

„ვერ ვიტყვით, რომ კონტრაქტორთან პრობლემები არ გვაქვს. გვქონდა გარკვეული შეფერხებები ვადებთან დაკავშირებით, ასევე გვქონდა და გვაქვს შენიშვნები ხარისხთან მიმართებით. […] გვაქვს მოლოდინი, რომ პროექტი 2028 წლის ბოლოსთვის დასრულდება“.

რევაზ სოხაძე, საქართველოს ინფრასტრუქტურის მინისტრი, 2026 წლის 14 აგვისტო

გუდაურამდე მისასვლელი ხუთკილომეტრიანი გზაც ჯერ არ გახსნილა: 2026 წლის ივლისში დეპარტამენტი წერდა, რომ მისი მშენებლობა გრძელდება. ესე იგი, 2026/27 წლის ზამთარში ყაზბეგსა და საზღვრამდე ისევ ძველი გზით, უღელტეხილზე გადავლით მოუწევთ მგზავრობა. ახალი გზის გახსნის შემდეგ, დეპარტამენტის გათვლით, ქვეშეთიდან კობამდე მგზავრობას ერთი საათის ნაცვლად 15 წუთი დასჭირდება, თბილისიდან სტეფანწმინდამდე კი 2 საათი და 30 წუთის ნაცვლად 1 საათი და 45 წუთი.

აბანოს უღელტეხილი: თუშეთის გზა

თუშეთის 72 კილომეტრიანი გზა კახეთის სოფელ ფშაველში იწყება, აბანოს უღელტეხილზე გადადის და ომალოში სრულდება. ეროვნული ტურიზმის ადმინისტრაცია მას ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ გზად მოიხსენიებს: 2013 წელს BBC-მ ის ევროპის ყველაზე ექსტრემალური გზების სიაში შეიტანა. ზამთარში გზა ზოგჯერ ოქტომბრის ბოლოდან მაისის ბოლომდე იკეტება და თუშეთიდან გამოსვლა მხოლოდ ვერტმფრენით არის შესაძლებელი.

ხედი აბანოს უღელტეხილიდან თუშეთის გზაზე, 2018 წლის ივნისი. ფოტო: Moahim, Wikimedia Commons

2026 წელს გზა 20 ივნისს გაიხსნა და მას შემდეგ მასზე მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებს ატარებენ. 2025 წლის შემოდგომაზე მოძრაობა პირველად 13 ოქტომბერს აიკრძალა, შემდეგ გზა მაღალი გამავლობის ავტომობილებისთვის კიდევ ერთხელ გაიხსნა, 6 ნოემბერს კი ზაფხულამდე დაიკეტა. 2026 წელს თოვლი უფრო ადრე მოვიდა: 3 ოქტომბერს უღელტეხილთან ახლოს მონაკვეთზე მოძრაობა მხოლოდ ჯაჭვებით დაუშვეს, 4 ოქტომბერს გზა მთლიანად დაიკეტა, 8 ოქტომბერს კი მაღალი გამავლობის ავტომობილები ისევ გაატარეს. რამდენად საშიშია ეს გზა და რატომ გადიან მას უფრო ხშირად ადგილობრივ მძღოლთან ერთად, განხილულია სტატიაში გზატკეცილგარეშე მარშრუტების შესახებ. თუშეთში ვერტმფრენით ფრენაზე მოთხრობილია ცალკე სტატიაში.

დათვისჯვრის უღელტეხილი: შატილის გზა

დათვისჯვრის უღელტეხილი ზღვის დონიდან 2676 მეტრზეა ჟინვალი–ბარისახო–შატილის გზაზე. შატილი ხევსურეთის ციხე-სოფელია ჩეჩნეთის საზღვართან. სოფელ კორშამდე, პირველი 52 კილომეტრი, შარშან ზამთარში ღია იყო. კორშის შემდეგ უღელტეხილისკენ აღმართი იწყება.

დათვისჯვრის უღელტეხილი, 2015 წლის ოქტომბერი. ფოტო: Karel61, Wikimedia Commons

ამ გზის ნაწილი თოვლის გამო პირველად 2025 წლის 13 ოქტომბერს დაიკეტა, იმავე დღეს, როცა თუშეთის გზა: ხახმატი–ლებაისკარის მონაკვეთი ყველასთვის დაიკეტა, დანარჩენზე კი მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებს ატარებდნენ. 2 დეკემბერს მოძრაობა ხახმატიდან შატილამდე აიკრძალა, 25 დეკემბერს კი კორშიდან მთელ მონაკვეთზე. გზა 2026 წლის 9 ივნისს გაიხსნა, ასევე მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებისთვის. 2026 წლის შემოდგომაზე, 14 ოქტომბრამდე, აქ თოვლის გამო შეზღუდვები არ დაწესებულა.

გოდერძი, ზეკარი და ბაკურიანის იქით გზა

ქვეყნის სამხრეთსა და დასავლეთში ზამთარში სამი უღელტეხილი იკეტება. თითოეული რეგიონებს შორის მოკლე გზაა, მაგრამ ყველას აქვს შემოვლითი გზა მთავარი მაგისტრალებით.

გოდერძი: ბათუმიდან ახალციხემდე

გოდერძის უღელტეხილი ბათუმი–ახალციხის გზაზეა, აჭარისა და სამცხე-ჯავახეთის საზღვარზე. უღელტეხილთან სამთო-სათხილამურო კურორტი გოდერძი მუშაობს. ეროვნული ტურიზმის ადმინისტრაციის ცნობით, თოვლი აქ ნოემბრის დასაწყისიდან აპრილამდე დევს.

გოდერძის უღელტეხილი, 2016 წლის მაისის ბოლო. ფოტო: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, Wikimedia Commons

2025 წლის 13 დეკემბერს ქარბუქის გამო დაიკეტა მონაკვეთი კურორტ გოდერძიდან სოფელ უტყისუბნამდე, კურორტის ქვემოთ კი მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებს ატარებდნენ. მსუბუქი ავტომობილები ამ მონაკვეთზე ისევ 2026 წლის 27 აპრილს გაატარეს. გზა უღელტეხილიდან კურორტ ბეშუმამდე 18 დეკემბერს დაიკეტა და მხოლოდ 16 ივნისს გაიხსნა.

2026 წლის სექტემბერში ინფრასტრუქტურის მინისტრმა დაჰპირდა, რომ ზამთარში უღელტეხილს აღარ დაკეტავენ.

„გოდერძის უღელტეხილზე, როგორც იცით, ზამთრის პერიოდში მოძრაობა ხშირად იკეტება. ჩვენ შევიძენთ შესაბამის ტექნიკას და შემდგომში, ზამთრის პერიოდში განვახორციელებთ მოვლა-შენახვას, იმისთვის, რომ მოძრაობა მუდმივად იყოს გახსნილი“.

რევაზ სოხაძე, საქართველოს ინფრასტრუქტურის მინისტრი, 2026 წლის 17 სექტემბერი

როცა უღელტეხილი დაკეტილია, ბათუმიდან ახალციხეში ქუთაისის, ხაშურისა და ბორჯომის გავლით მიდიან.

ზეკარი: ბაღდათიდან აბასთუმნამდე

ზეკარის უღელტეხილი იმერეთს სამცხე-ჯავახეთში მდებარე აბასთუმანთან აკავშირებს. 2025 წლის 13 დეკემბერს დიდთოვლობის გამო მოძრაობა აიკრძალა კურორტ საირმიდან აბასთუმნამდე და წყალთაშუიდან უღელტეხილისკენ მიმავალ გზაზე. 2026 წელს ყველაზე მაღალი მონაკვეთი, 78-ე კილომეტრიდან 88-ე კილომეტრამდე, 9 ივნისს გაიხსნა, ისიც მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებისთვის. ზამთარში აბასთუმანში ბორჯომისა და ახალციხის გავლით მიდიან.

ბაკურიანი–ახალქალაქი

ბორჯომი–ბაკურიანის გზა შარშან ზამთარში არ დაკეტილა. იკეტებოდა უფრო შორეული მონაკვეთი, ბაკურიანიდან ცხრაწყაროს უღელტეხილის გავლით სოფელ ღადოლარამდე და ახალქალაქისკენ. გასულ სეზონში ეს მონაკვეთი თოვლის გამო 2025 წლის 13 დეკემბერს დაიკეტა და 2026 წლის 22 ივნისს მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებისთვის გაიხსნა.

უშგული და ზაგარის უღელტეხილი

ზემო სვანეთის უშგულში ჩასვლა ორი გზით შეიძლება: მესტიიდან და ლენტეხიდან ზაგარის უღელტეხილის გავლით. ზაგარზე გამავალ გზას, უშგული–ლასდილის მონაკვეთს, ზამთარში კეტავენ: გასულ სეზონში მასზე მოძრაობა 2025 წლის 27 დეკემბერს აიკრძალა ინტენსიური თოვის გამო.

მესტია–უშგულის გზას მთელი ზამთრით არ კეტავენ, მაგრამ კალა–უშგულის მონაკვეთს ზვავებისა და ქვათაცვენის გამო ხურავენ. 2026 წლის თებერვალში, მარტსა და აპრილში ეს ხუთჯერ მოხდა, თითოეულ ჯერზე ნახევარი დღე-ღამიდან ორ დღე-ღამემდე. 23 აპრილიდან მესტია–უშგულის გზაზე ავტობუსებისა და მისაბმელიანი ავტომობილების მოძრაობა აიკრძალა, ულახი–უშგულის მონაკვეთზე კი მსუბუქ ავტომობილებს მხოლოდ ჯაჭვებით გავლის უფლება მისცეს.

რიკოთი და გომბორი: ზამთარში ღია უღელტეხილები

ყველა უღელტეხილი არ იკეტება ზამთარში. რიკოთის უღელტეხილზე, ზღვის დონიდან 996 მეტრზე, გადის მთავარი გზა თბილისიდან ქუთაისსა და ბათუმში. უღელტეხილის ქვეშ 1722 მეტრიანი გვირაბია გაყვანილი. შარშან ზამთარში ეს გზა მსუბუქი ავტომობილებისთვის არც ერთხელ არ დაკეტილა. თოვის დროს უღელტეხილის მონაკვეთზე მხოლოდ მისაბმელიანი და ნახევრადმისაბმელიანი სატვირთოების მოძრაობას კრძალავდნენ. 2025 წლის დეკემბრის ბოლოდან 2026 წლის მარტის დასაწყისამდე ეს ექვსჯერ მოხდა და აკრძალვას ყოველ ჯერზე რამდენიმე საათში ან მეორე დღეს ხსნიდნენ. მაგალითად, 26 თებერვალს ფურები საღამოს გააჩერეს, 27 თებერვლის დილით კი, გზის გაწმენდის შემდეგ, ისევ გაატარეს.

გომბორის უღელტეხილი თბილისიდან თელავისკენ პირდაპირ გზაზე ზამთარში ღიაა, მაგრამ თოვის დროს ვერონა–თელავის მონაკვეთზე მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილებს ატარებენ. ასე იყო 2026 წლის 14 იანვარს და 27 თებერვალს, 28 თებერვალს კი ეს მონაკვეთი რამდენიმე საათით ყველასთვის დაიკეტა.

2026 წლის 7 ოქტომბრის ღამეს ამ გზის 26-ე კილომეტრზე კლდოვანი მასა ჩამოვიდა და მოძრაობა აიკრძალა. 8 ოქტომბრის დილით გზა გაიხსნა, მაგრამ საშიში მონაკვეთის გავლა მხოლოდ გაუჩერებლად შეიძლება. დეპარტამენტმა ტენდერი გამოაცხადა გზის პირველი 26 კილომეტრის რეაბილიტაციისთვის, ამ მონაკვეთის ჩათვლით. როცა გომბორი დაკეტილია, თელავში კახეთის გზატკეცილით, საგარეჯოსა და გურჯაანის გავლით მიდიან.

ხშირად დასმული კითხვები

როდის იკეტება თუშეთის უღელტეხილი? აბანოს უღელტეხილზე გამავალ გზას ზამთრისთვის საბოლოოდ ჩვეულებრივ ოქტომბრის ბოლოს ან ნოემბერში კეტავენ: 2025 წელს ეს 6 ნოემბერს მოხდა. იხსნება მაისის ბოლოს ან ივნისში, 2026 წელს 20 ივნისს გაიხსნა.

შეიძლება თუ არა ზამთარში გუდაურამდე ჩასვლა? დიახ. გუდაური ზვავსაშიშ მონაკვეთამდეა და დღეებში, როცა უღელტეხილი დაკეტილია, თბილისიდან კურორტამდე ჩვეულებრივ შეიძლება ჩასვლა, მლეთა–გუდაურის მონაკვეთის გაუჩერებლად გავლით.

შეიძლება თუ არა ზამთარში ყაზბეგში მანქანით წასვლა? შეიძლება, მაგრამ გუდაური–კობის მონაკვეთს ზვავსაშიშროების გამო კეტავენ. 2026 წლის იანვრიდან აპრილამდე ის ყველა ავტომობილისთვის 13-ჯერ დაიკეტა, ყველაზე ხანგრძლივი დაკეტვა თითქმის ოთხ დღე-ღამეს გაგრძელდა.

როდის გაიხსნება ქვეშეთი–კობის ახალი გზა? ინფრასტრუქტურის მინისტრის 2026 წლის აგვისტოს ბოლო განცხადებით, 2028 წლის ბოლოსთვის. მანამდე 2027 წლის დასაწყისს ასახელებდნენ.

სად გავიგო, ღიაა თუ არა მთის გზა? საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის საიტზე georoad.gov.ge, შეზღუდვების გვერდზე. დეპარტამენტის ცხელი ხაზი: 032 2 31 30 76.

საჭიროა თუ არა ჯაჭვები ზამთარში მთაში მოგზაურობისთვის? მსუბუქ ავტომობილზე ჯაჭვები ზამთრის საბურავებს არ ცვლის, მაგრამ თოვის დროს დეპარტამენტმა შეიძლება მონაკვეთზე გავლა მხოლოდ ჯაჭვებით დაუშვას. ასე იყო თუშეთისა და უშგულის გზებზე.

როგორი მანქანაა საჭირო ზამთარში მთის გზებისთვის? სრულამძრავიანი. როცა უღელტეხილზე ბევრი თოვლია, დეპარტამენტი ხშირად მხოლოდ ორი წამყვანი ხიდის მქონე ავტომობილებს ატარებს, დანარჩენებს კი გავლას უკრძალავს.

---

თბილისის ავტოპარკში არის სრულამძრავიანი ავტომობილები მთის გზებისთვის: Toyota Land Cruiser 300, Lexus LX 600 და Land Rover Defender. მანქანას თბილისის ნებისმიერ წერტილში დაახლოებით ნახევარ საათში მოგიყვანენ, პირობები მიწოდების გვერდზეა. თუ უღელტეხილზე თავად საჭესთან ჯდომა არ გსურთ, შეგიძლიათ აიღოთ მანქანა მძღოლით.

კონსიერჟი პასუხობს WhatsApp-სა და Telegram-ში ნომერზე +995 557 437 034 და ელფოსტით concierge@autohub.ge. დაასახელეთ მოდელი და თარიღები, დოკუმენტებსა და დეპოზიტს მიწოდებამდე ამოწმებენ.

ფოტო გარეკანზე: ფურები საქართველოს სამხედრო გზაზე, 2020 წლის იანვარი. Robot8A, Wikimedia Commons